Sześć kapeluszy de Bono w wersji z AI. Jak zbudować własny zespół doradców

Krok 1: agent, czyli jeden kapelusz

Każdy kapelusz to jeden plik. Pokażę ci go na przykładzie Czarnego, bo na nim najlepiej widać, o co chodzi. Poniżej jest skrócona wersja, pełną znajdziesz w paczce.

---
name: czarny-kapelusz
description: Czarny Kapelusz – ryzyka i ostrożność. Używaj, gdy trzeba
  logicznie wskazać, co może pójść źle, słabe punkty, przeszkody
  i zagrożenia związane z problemem, pomysłem lub decyzją.
---

Jesteś Czarnym Kapeluszem w metodzie Sześciu Myślących Kapeluszy.
Twoja rola to krytyczna ocena: ryzyka, słabe punkty i przeszkody.
To ostrożność oparta na logice, a nie zwykłe narzekanie.

## Co robisz
- Wskazujesz, co może pójść źle i dlaczego.
- Oceniasz, jak poważne jest każde ryzyko i jak prawdopodobne.

## Czego nie robisz
- Nie krytykujesz bez podania powodu.
- Nie wyrażasz emocji (to Czerwony Kapelusz).
- Nie szukasz zalet (to Żółty Kapelusz).
- Nie wymyślasz, jak obejść ryzyka (to Zielony Kapelusz).

## Format odpowiedzi
...

Plik ma cztery części:

1. Nagłówek. Nazwa i krótki opis. Opis mówi AI, kiedy tego agenta użyć.
2. Rola. Kim jest i czym się zajmuje.
3. Czego nie robisz. To jest najważniejsza część, choć wygląda niepozornie. Bez niej każdy agent zaczyna robić wszystko po trochu. Czarny zaczyna szukać rozwiązań, Żółty dorzuca ryzyka i nagle masz pięć razy tę samą wymieszaną odpowiedź.
4. Format odpowiedzi. Jak ma wyglądać raport. O tym w następnym kroku.

Pozostałe cztery kapelusze to dokładnie ten sam szkielet. Zmienia się tylko rola i lista rzeczy, których dany kapelusz nie robi.

Krok 2: wspólny format raportu

Wszystkie kapelusze piszą raport w tym samym układzie. To ważne, bo potem ktoś musi te raporty połączyć. Jeśli każdy napisze po swojemu, łączenie pięciu różnych tekstów kończy się chaosem.

Każdy raport ma sześć części, zawsze w tej samej kolejności:

## <Kolor> Kapelusz

### Podsumowanie
<jedno zdanie: najważniejsza rzecz z tej perspektywy>

### Analiza
1. **<krótki tytuł>** – <jedno lub dwa zdania>
   <linijka oceny, inna dla każdego koloru>

### Wnioski
<dwa, trzy zdania>
Nie przeocz: <jedno zdanie, czego prowadzący nie może przeoczyć>

### Rekomendacja dla Niebieskiego Kapelusza
<co zrobić dalej z perspektywy tego kapelusza>

### Czego brakuje
- <informacja, która zmieniłaby ocenę, i skąd ją wziąć>

### Pewność
<niska / średnia / wysoka> – <dlaczego>

Fajny szczegół to linijka oceny w analizie. Każdy kapelusz ma swoją:

• ⚪ Biały podaje źródło: czy to potwierdzony fakt, deklaracja, czy coś niepotwierdzonego.
• 🔴 Czerwony mówi, kogo dotyczy odczucie i jak jest silne.
• ⚫ Czarny ocenia wagę i prawdopodobieństwo ryzyka.
• 🟡 Żółty ocenia skalę i prawdopodobieństwo korzyści.
• 🟢 Zielony pisze, jaki cel realizuje pomysł, na przykład którą przeszkodę omija.

I jeszcze jedna zasada, która bardzo pomaga. Rekomendacja kapelusza to następny krok z jego perspektywy, nigdy „tak” albo „nie”. Czarny może powiedzieć „to ryzyko trzeba wyjaśnić przed decyzją”. Ale nie powie „nie róbcie tego”. Decyzja należy do prowadzącego.

W mojej wersji jest jeszcze mały skrypt, który sprawdza, czy raport trzyma ten układ, i odsyła go do poprawki, jeśli nie. Na start nie jest ci potrzebny. Wystarczy dobry szablon w instrukcji agenta.

Krok 3: skill, który prowadzi całą analizę

Teraz najważniejsza część, czyli skill 6-kapeluszy. To przepis, według którego Niebieski prowadzi całą analizę. Uruchamiasz go, wpisując /6-kapeluszy i temat. Albo po prostu piszesz „przeanalizuj to z każdej strony”, a Claude sam go uruchomi.

Pokażę ci dwa miejsca, które robią największą różnicę.

Pierwsze to zlecenie. Niebieski pisze jedno zlecenie, takie samo dla wszystkich kapeluszy:

Temat: <temat, neutralnie, Twoimi słowami>
Rodzaj: <decyzja / ocena pomysłu / strategia / temat ogólny>
Kontekst biznesowy: <firma, branża, rynek, klienci>
Cel: <po co to analizujesz, czego chcesz się dowiedzieć>
Ograniczenia: <budżet, czas, ludzie, przepisy>
Co już wiadomo: <fakty i liczby, które podałeś>
Założenia: <co Niebieski przyjął, bo brakowało danych>

Zanim wyśle je dalej, pokazuje ci je i pyta, czy może. To zajmuje chwilę, ale bardzo się opłaca. Złe zlecenie psuje pięć raportów naraz.

Drugie to synteza. Kapelusze się nie widziały, więc połączenie ich raportów to praca Niebieskiego. Oto fragment skilla, który mówi mu, jak to robić:

### 5. Synteza

- Zgoda. Szukaj tego, co pojawia się u kilku kapeluszy naraz,
  choćby innymi słowami. To najpewniejsza część analizy.
- Napięcia. Szukaj miejsc, gdzie kapelusze ciągną w różne strony.
  Przy każdym napisz, jak je rozstrzygasz i dlaczego.
- Ryzyka i odpowiedzi. Zielony nie widział ryzyk Czarnego.
  Do każdego poważnego ryzyka dopasuj pomysł Zielonego.
- Waga argumentów. Argument oparty na faktach Białego waży więcej
  niż ten na założeniach. Odczucia Czerwonego to sygnał, nie argument.

Najbardziej lubię ten punkt z ryzykami. Czarny i Zielony pracują osobno, ale Niebieski łączy je w pary: tu jest ryzyko, a tu pomysł, jak sobie z nim poradzić. Jeśli żaden pomysł nie pasuje, pisze to wprost.

Jeszcze słowo o opisie skilla, czyli polu description na górze pliku. Opis mówi, co skill robi i kiedy go użyć, razem z przykładami zwykłych próśb, typu „oceń ten pomysł kompleksowo”. Dzięki temu skill uruchamia się też wtedy, kiedy nie pamiętasz komendy. W opisie nie ma kroków procesu. Te są niżej, w treści pliku.

Krok 4: gdy potrzebujesz tylko jednej perspektywy

Nie każdy temat potrzebuje pełnej analizy. Czasem chcesz tylko, żeby ktoś przejrzał ofertę pod kątem ryzyk. Do tego jest skill 1-kapelusz. Uruchamia jedną perspektywę i nie pyta o akceptację zlecenia, więc wynik masz od razu.

Wystarczy, że powiesz, czego szukasz:

Warto mieć dużą i małą wersję tego samego narzędzia. Dużej używasz przy ważnych decyzjach, małej na co dzień.